محمد رضا واليزاده معجزى

641

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

تنبيه عشاير عنان گسيخته لرستان احتياج به كمك شما دارد ، لذا به اين وسيله امر مىشود كه به منظور پيشرفت امور لرستان بايستى نظام السلطنه را با تمام نيرويى كه در اختيار دارد ، يارى نمايد و بنابراين در مسئوليت لرستان با او شريك است و تقريبا حكومت لرستان را به نظام السلطنه و والى پشتكوه اشتراكا تفويض كرده كه با مسئوليت مشترك آن را اداره كنند و يك فوج سرباز هم به نظام السلطنه دادند كه ضميمهء قواى محلى او باشد . توضيحا اشعار مىدارد كه نظام السلطنه با غلامرضا خان امير جنگ والى پشتكوه دوست صميم و حميم بوده و اطمينان داشت كه والى براى حفظ حيثيت او از هر تلاشى مضايقه نخواهد كرد . البته پادگان ژاندارمرى هم در بروجرد بود و نظام السلطنه عند اللزوم مىتوانست از اين نيرو استفاده كند . نظام السلطنه پيش از حركت به بروجرد نامه‌اى به فاضل خان و حسن خان سگوند رحيم خانى نوشت كه آن اوقات در خوزستان بودند . مبنى بر اين‌كه من به حكومت لرستان و بروجرد منصوب شده و قريبا به بروجرد خواهم رفت . چون از رفتار گذشته خود با شما پشيمان شده‌ام ، « 1 » ميل دارم در اين نوبت از وجود شما دو نفر استفاده نمايم . بنابراين درآمدن به بروجرد غفلت نكنيد و ضمنا قول داد كه پيشكارى لرستان را غير از آنها به ديگرى واگذار نكند و براى اين كه هيچ‌گونه سوءظنى براى آن‌دو نفر باقى نماند ، نوشت : " اگر در حكومت قبلى من هم قصور يا تقصيرى از شما به عرصه ظهور رسيده ، از آن صرف‌نظر كردم " . اين نامه به فاضل خان رسيد ، چون در اين موقع حسن خان ايل بيگى « 2 » عموزاده و همكار و رفيق وفادار فاضل خان فوت كرده بود ، لذا فاضل خان با عده‌اى از خوزستان حركت كرد و موقعى به لرستان رسيد ، شير محمد خان سگوند ( پدر آقاى فتح اللّه خان پور سرتيپ كه اخيرا باهمديگر اصلاح كرده بودند ) نيز با او همراه شده به بروجرد رفتند .

--> ( 1 ) . در حكومت نخستين نظام السلطنه اين دو نفر كه شغل آنان پيشكارى حكام لرستان بود به انتظار رجوع شغل پيشكارى نزد او آمدند . ولى نظام السلطنه كه مىخواست در ميان خوانين لرستان دشمنى توليد كند ، مدت‌ها آن‌ها را معطل گذاشت و به امروز و فردا گذرانيد كه فاضل و حسن تصور كنند دشمنان آن‌ها مانع صدور حكم پيشكارى مىشود . ( 2 ) . حسن گدا معروف به ايل بيگى يك نفر از اسخياى معروف لرستان بود و ضيافت خانه او هنوز هم در ميان مردم ضرب المثل است همان شهرتى را كه حاتم طائى از حيث سخاوت و مهمان‌دوستى در بين اعراب عصر جاهليت دارد ، حسن خان ايل بيگى هم در لرستان دارد .